جمعى از نويسندگان
48
يادنامه طبرى ( فارسى )
و زيبا بوده و هيچ شبى را بدون قرائت و تلاوت قرآن پشت سر نمىگذاشت . . . و در تأليفاتش آهنگ آن نداشت كه از سوى حاكم يا سلطانى نيازهاى مادّى خود را برآورده سازد و يا به دولتمردان تقرب جويد . . . [ طبرى ] در شرافت نفس و كمال عفت ، نظافت در لباس و اندام ، معاشرت دلچسب و شيرين ، تفقد از دوستان و نيكرفتارى با آنان ، حاشيهگوييهاى آميختهء به طنز و مزاح ظريف و رقت و لطافت تعبير در منتهاى درجه قرار داشت . 42 پارهاى از دانشمندان كه در ترجمهء احوال و افكار و آثار و گفتارهاى طبرى مستقلا اثرى تأليف كردهاند عبارتند از : - قفطى كه در إنباء الرواة مىگويد كتابى در سيرهء طبرى به نام التحرير فى اخبار محمد بن جرير نگاشته كه كتابى است ممتع ؛ اما اين كتاب مانند پارهاى از كتب ديگر او از ميان رفته است . 43 - ابو بكر بن كامل كه داستانها و گزارشهاى مربوط به طبرى را مستقلا در كتابى آورده است . - عبد العزيز بن محمد طبرى كه او نيز چنين اثرى دارد و ياقوت در ترجمهء احوال طبرى در كتاب معجم الأدباء از اين دو كتاب بهرهء فراوان - بيش از همهء مصادر ديگر - برده است . 44 - ابو الحسن احمد بن يحيى بن على بن يحيى بن ابى منصور منجم كه كتاب المدخل إلى مذهب الطبرى و نصرة مذهبه را تأليف كرده است . 45 - و . . . نويسندگان ديگر نيز در لابلاى كتابهاى خود گزارشهاى مفصلى دربارهء طبرى دارند كه معروفتر از همهء آنها كتاب معجم الأدباء ياقوت و تاريخ بغداد خطيب بغدادى و جز آنها است .